273

zoekt,  en  waardoor  onze  zaal  door  zeer  velen  als  een  aangenaam
  rustoord  werd  besehouwd,  waar  men  gaarne  genoot.
De  Nederlandsche  kunstzaal  gaf  den  indruk  yan  een  kunstkabinet,
  de  overige  van  Museen;  in  bijna  alle  zalen  vond  men
kunstprodueten,  die  meer  of  minder  schoons,  grootscb  of  idyllisch
bevatt’en;  men  genoot  in  schier  alle  zalen  in  meerdere  of  mindere ­
  mate,  doch,  behalve  dit  alles,  rustte  men  in  de  onze,  en
werd  men  vermoeid  in  de  andere.
Verschillende  oorzaken  werkten  daartoe  mede;  vooreerstwat
onze  zaal  betrof,  de  reeds  genoemde;  vervolgens  die  betrekkelijk
  kleine  omvang  onzer  schilderijen  in  het  algemeen;  ten
derde  de  plaatsing  der  schilderijen  in  strenge  onderling  harmonieerende
  lijnen.  Er  is  weinig  wat  een  tentoonstelling  van
schilderijen  onrustiger  en  daardoor  vermoeiender  maakt,  dan
onregelmatigheid  of  onrustigheid  in  lijnen.  Onwillekeurig  moet
de  bezoeker  genoodzaakt  worden  stelselmatig  te  werk  te  gaan,
waardoor  hij  ontheven  wordt  van  de  moeite  om  voor  zieh  zelven
een  stelsel  van  bezichtiging  te  maken,  zonder  dat  hij  genoodzaakt ­
  is  even  zoovele  malen  te  veränderen  als  stelsellooze
lijnen  hiertoe  verplichten,  hetgeen  bijzonder  nadeelig  werkt  op
den  algemeenen  indruk;  terwijl  eindelijk  wellicht  de  grootste
oorzaak  gelegen  is  in  de  reeds  genoemde  onderlinge  harmonie
der  kunstwerken.  Er  was  namelijk,  in  onze  te  Weenen  vertegenwoordigde
  Noderlandsche  kunst,  schier  geen  enkel  vreemd
element  aanwezig;  onze  kunst  is  bijna  geheel  uit  ons  eigen
volksleven,  uit  onze  eigen  natuur  geput,  met  de  ons  eigen
eenvoudige  opvatting.

18